Odpowiedź na interpelację w sprawie ponoszenia wydatków związanych z przechowywaniem pojazdów samochodowych, które przeszły na własność skarbu państwa
Szanowny Panie Marszałku! Nawiązując do pism z dnia 12 lutego 2004 r.: o sygn. SPS-0202-6432/04, przekazującego interpelację Posła na Sejm RP Pani Magdaleny Banaś dotyczącą opłat za usuwanie pojazdów z dróg na wyznaczone parkingi strzeżone i ich parkowanie, i o sygn. SPS-0202-6435/04, przekazującego interpelację Posła na Sejm RP Pani Magdaleny Banaś dotyczącą ponoszenia wydatków związanych z przechowywaniem pojazdów, które przeszły na własność Skarbu Państwa, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 z późn. zm.) w art. 50a ust. 1 oraz art. 130a ust. 1 i 2 określa przypadki, w których pojazd powinien bądź może być usunięty z drogi na koszt właściciela. Zgodnie z art. 50a ust. 2 i art. 130a ust. 6 ww. ustawy, usunięty w trybie powyższych przepisów pojazd umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie, a więc do czasu poniesienia przez właściciela kosztów usunięcia i parkowania pojazdu. W sytuacjach, gdy usunięty pojazd nie zostanie w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia odebrany przez uprawnioną osobę, zostaje on uznany za porzucony i przechodzi z mocy ustawy odpowiednio na rzecz gminy bądź Skarbu Państwa. W przypadku pojazdów znalezionych i porzuconych i z tego powodu usuniętych z drogi na uwagę zasługuje przede wszystkim art. 50a ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którym pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych, bądź którego stan wskazuje, że nie jest używany, może być usunięty z drogi na koszt właściciela lub posiadacza. Prowadzi to do wniosku, że ustawa wyraźnie wskazuje podmiot zobowiązany do poniesienia kosztów usunięcia i parkowania pojazdu. Wątpliwości interpretacyjne mogą się pojawić jedynie w przypadkach, gdy nie udało się ustalić osoby uprawnionej do odbioru pojazdu bądź osoba taka nie odebrała pojazdu z parkingu w ciągu 6 miesięcy od dnia usunięcia i w związku z tym pojazd przeszedł na własność gminy. Ponieważ pojazd nieodebrany w terminie uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się (art. 50a ust. 2 ustawy Prawa o ruchu drogowym) - poprzez analogię z przepisami art. 180 i 181 Kodeksu cywilnego konstruującymi instytucję porzucenia rzeczy - uznać można, że pojazd taki, jako rzecz porzucona z zamiarem wyzbycia się, staje się rzeczą niczyją, więc ze swej istoty wolną od obciążeń. W związku z powyższym przyjęcie interpretacji art. 50 ust. 2 oraz art. 130a ust. 6 i 10 Prawa o ruchu drogowym zakładającej, że pojazd usunięty z drogi, który z mocy przepisów prawa przeszedł na własność gminy bądź Skarbu Państwa, jest obciążany wierzytelnościami z tytułu opłaty za usunięcie i parkowanie, wydaje się nie znajdować uzasadnienia. Można zatem przyjąć, że w sytuacjach, gdy pojazd nie został odebrany z parkingu przez osobę uprawnioną, a minął sześciomiesięczny termin przewidziany do jego odbioru, nie ma podstaw prawnych do pokrywania przez Skarb Państwa (gminę) kosztów odholowania i parkowania pojazdu. Pojazd taki, jako rzecz porzucona z zamiarem wyzbycia się, z istoty swojej nie jest bowiem obciążony żadnymi wierzytelnościami. Skarb Państwa (gmina) będzie zobowiązany jedynie do ponoszenia kosztów parkowania, jakie ewentualnie powstaną po przejściu na niego własności pojazdu, co nastąpi z mocy prawa po upływie 6 miesięcy od usunięcia pojazdu z drogi. Dopuszczalne wydaje się jednak przyjęcie, że w przypadkach, gdy właściciel pojazdu jest znany, lecz nie odebrał pojazdu w ustawowo przewidzianym terminie, istnieje możliwość dochodzenia od niego kosztów z tytułu holowania i parkowania pojazdu za okres do chwili przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Podkreślenia wymaga, że uregulowanie w wydanym na podstawie art. 50a ust. 5 i art. 130a ust. 11 Prawa o ruchu drogowym rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 1133 z późn. zm.), trybu wnoszenia opłat za holowanie i parkowanie pojazdów byłoby przekroczeniem zawartych w powyższych przepisach delegacji ustawowych. Na uwagę zasługuje również, że wprowadzenie ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 129, poz. 1444) zmian m.in. w zakresie usuwania pojazdów z drogi było inicjatywą ówczesnego Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej. Z poważaniem Sekretarz stanu Andrzej Brachmański Warszawa, dnia 8 marca 2004 r.