Odpowiedź na interpelację w sprawie wysokości stawki podatku akcyzowego na kosmetyki i jej wpływu na konkurencyjność polskich firm kosmetycznych
W nawiązaniu do pisma znak: SPS-0202-5099/03 z dnia 9 października 2003 r., przy którym przekazana została interpelacja pani poseł Anny Sobeckiej w sprawie stawek podatku akcyzowego na wyroby kosmetyczne, uprzejmie wyjaśniam, co następuje. Zgodnie z załącznikiem Nr 6 do ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) wyrobami akcyzowymi m.in. są: perfumy i wody toaletowe, kosmetyki upiększające do oczu i ust, kosmetyki do manicure i pedicure, pudry kosmetyczne i higieniczne - z wyłączeniem przeznaczonych dla dzieci, pozostałe kosmetyki upiększające do twarzy, dezodoranty osobiste i preparaty przeciwpotowe, preparaty toaletowe dla zwierząt, kosmetyki i wyroby perfumeryjne, pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane. Ustawowe stawki podatku akcyzowego dla wyrobów kosmetycznych, które mają charakter stawek maksymalnych, ustalone zostały odpowiednio dla sprzedaży w kraju na poziomie 25%, dla importu 40%. Różnica w wysokości stawki wynika z odmiennego sposobu ustalania podstawy opodatkowania. W kraju podstawą opodatkowania akcyzą jest obrót wyrobami akcyzowymi, tj. kwota należna z tytułu sprzedaży pomniejszona o kwotę należnego podatku od towarów i usług, natomiast podstawą opodatkowania w imporcie wyrobów akcyzowych jest wartość celna powiększona o należne cło. Zgodnie z delegacją ustawową minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, obniżyć wysokość ww. maksymalnych stawek oraz określać warunki ich stosowania, jak również zwalniać niektóre wyroby od akcyzy. Zatem w obowiązującym rozporządzeniu z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 27, poz. 269 z późn. zm.) - stawki akcyzy dla wyrobów kosmetycznych w kraju obniżone zostały do wysokości 20% obrotu, a w imporcie do 25% podstawy opodatkowania, podczas gdy np. dezodoranty osobiste i preparaty przeciwpotowe zostały zwolnione z akcyzy. W projekcie ustawy o podatku akcyzowym, który został przedłożony pod obrady Parlamentu w dniu 14 lipca br., przyjęto konstrukcję maksymalnych stawek podatku akcyzowego na poszczególne wyroby akcyzowe, zgodną z dotychczas stosowanymi rozwiązaniami. Projekt nowej ustawy o podatku akcyzowym wymienia jako wyroby akcyzowe takie same jak dotychczas grupy wyrobów kosmetycznych i ustala maksymalną stawkę akcyzy na wyroby akcyzowe niezharmonizowane, w tym na kosmetyki, na poziomie 65% podstawy opodatkowania (art. 73 ust. 1), przy propozycji delegacji ustawowej dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych do obniżenia tej stawki w drodze rozporządzenia. Zatem nie można zgodzić się z tezą o wzroście stawki podatku akcyzowego na kosmetyki, bowiem konstrukcja przepisów ustawowych umożliwia jej obniżenie, co przy jednoczesnych, przyjętych przez Ministerstwo Finansów założeniach w kontekście kształtowania stawek na te wyroby, uwzględniających konieczność zachowania konkurencyjności polskich producentów na rynku wspólnotowym, zapewni jej zminimalizowanie. Wyroby kosmetyczne nie są objęte harmonizacją w Unii Europejskiej, jednak przepisy Wspólnoty (Dyrektywa UE 92/12/EEC) dopuszczają, aby państwa członkowskie nakładały podatek akcyzowy na inne niż zharmonizowane wyroby. Według informacji Wydziałów Ekonomiczno-Handlowych Ambasad Polskich opodatkowane akcyzą są wyroby kosmetyczne we Włoszech. We Włoszech podatek akcyzowy dotyczy wyrobów kosmetycznych zawierających alkohol etylowy, de facto opodatkowaniu podlega nie sam wyrób kosmetyczny, lecz alkohol etylowy zawarty w tym wyrobie. Jeżeli zawartość alkoholu etylowego jest większa niż 1,2%, to podatek akcyzowy wynosi 6 EUR za litr alkoholu. Należy podkreślić, iż w projekcie ustawy o podatku akcyzowym zaproponowano wyłączenie niektórych wyrobów niepodlegających harmonizacji z katalogu wyrobów akcyzowych, tym samym z opodatkowania podatkiem akcyzowym. Zważywszy na dochody z podatku akcyzowego od tych wyrobów, w projekcie ustawy znalazły się najbardziej dochodowe z wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych, do których należą m.in. wyroby kosmetyczne. Należy wskazać, iż przychody w roku 2002 z podatku akcyzowego od kosmetyków kształtowały się na poziomie 121 mln zł. Z dniem przystąpienia do Unii Europejskiej terytorium RP stanie się częścią obszaru celnego Wspólnoty, co spowoduje, iż zniesieniu ulegną cła na towary przywożone z innych Państw Członkowskich. Zniesienie barier celnych dotyczyć będzie wszystkich przywożonych towarów, w tym m.in. wyrobów kosmetycznych. Fakt ten sprzyjać może zwiększonej konkurencji dla krajowych producentów. Obciążenie podatkowe poszczególnych wyrobów akcyzowych (również kosmetyków) niewątpliwie wpływa na relacje cenowe w odniesieniu do tych wyrobów. Tym niemniej trudne do przewidzenia są zachowania poszczególnych uczestników w łańcuchu dystrybucyjnym tych wyrobów. A zatem nie sposób odnieść się wprost do postawionego w przedmiotowej interpelacji pytania w kontekście przewidywanego (przez Polski Związek Pracodawców Prywatnych) obniżenia (od 6%-10%) cen kosmetyków i zakładanego (o 20%) wzrostu wielkości wolumenu sprzedaży wyrobów kosmetycznych, jak również ˝dodatkowych˝ wpływów do budżetu z tytułu podatku od towarów i usług przy ewentualnym zniesieniu akcyzy na te wyroby. Przedstawiając powyższe, chciałbym podkreślić, iż w Ministerstwie Finansów dostrzegany jest problem otwarcia granic. Tym niemniej w podejmowanych decyzjach należy uwzględnić szerszy aspekt zagadnienia i mieć na uwadze ogólną sytuację finansów publicznych, pamiętając, iż optymalna polityka wyznaczania stawki akcyzowej jest warunkiem stałego wzrostu przychodów budżetu z tego tytułu. Podsekretarz stanu Robert Kwaśniak Warszawa, dnia 29 października 2003 r.