Odpowiedź na interpelację w sprawie pracowników Straży Granicznej i Służby Celnej na wschodniej granicy Polski
Szanowny Panie Marszałku! Nawiązując do pisma z dnia 28 listopada 2003 r., sygn. SPS-0202-5717/03, przekazującego interpelację Posła na Sejm RP Pana Michała Figlusa w sprawie pracowników Straży Granicznej na wschodniej granicy Polski, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. W 1997 r. Komendant Główny Straży Granicznej zatwierdził ˝Plan budowy i włączenia strażnic Straży Granicznej w system ochrony wschodniego odcinka granicy państwowej w latach 1997-2002˝. Przewidywał on, że przy nowo budowanych strażnicach będą powstawały budynki mieszkalne dla funkcjonariuszy. W latach 1997-2003 oddano do użytku 166 lokali mieszkalnych, natomiast w latach 2004-2005 planowane jest wybudowanie kolejnych 36 mieszkań. Ponadto informuję, iż w każdej nowo wybudowanej strażnicy Straży Granicznej znajdują się pomieszczenia internatowe przeznaczone do zakwaterowania funkcjonariuszy SG nieposiadających mieszkań. Zgodnie z art. 92 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t.j.: Dz.U. z 2002 r., Nr 171, poz. 1399), funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jeśli w miejscowości, w której funkcjonariusz pełni służbę, nie ma możliwości zrealizowania powyższego prawa, może on otrzymać tymczasową kwaterę na okres pełnienia służby w tej miejscowości. Funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny w sytuacji, kiedy nie otrzymał mieszkania oraz jeśli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W ocenie Komendy Głównej Straży Granicznej wysokość otrzymywanego równoważnika rekompensuje koszty najmu mieszkania ponoszone przez funkcjonariusza SG. Należy wskazać, iż organy Straży Granicznej napotykają trudności w realizacji przysługującego funkcjonariuszowi ustawowego prawa do lokalu mieszkalnego. W 2002 r. zaspokojono potrzeby 3,37% oczekujących na mieszkania funkcjonariuszy. W chwili obecnej na przydział mieszkania lub poprawę warunków mieszkaniowych w całej SG oczekuje ponad trzy tysiące osób. Ze względu na ograniczone możliwości inwestycyjne Straży Granicznej proces budowy nowych mieszkań na wschodniej granicy państwowej realizowany jest w minimalnym stopniu. Usytuowanie strażnic SG w małych przygranicznych miejscowościach stwarza obiektywne trudności w zapewnieniu zakwaterowania funkcjonariuszom. Niemożliwe jest również pozyskiwanie lokali od władz miejscowych, gdyż gminy te zwykle nie prowadzą budownictwa mieszkaniowego. Niezależnie od powyższego komendanci oddziałów Straży Granicznej stale współpracują z władzami administracji terenowej w zakresie zapewnienia zakwaterowania funkcjonariuszom SG. W celu poprawy istniejącej sytuacji, zgodnie z założeniami ˝Harmonogramu uzawodowienia Straży Granicznej na lata 2003-2006˝, przy rekrutacji kandydatów do służby w SG obowiązuje zasada terytorialności. Zgodnie z nią w pierwszej kolejności przyjmowane są osoby posiadające lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W chwili przystąpienia Polski do Unii Europejskiej na wewnętrznych granicach kraju zostanie zniesiona kontrola celna, weterynaryjna i fitosanitarna. Nadal jednak przeprowadzana będzie kontrola graniczna. Nie przewiduje się zatem przenoszenia funkcjonariuszy SG z granicy wewnętrznej na granice zewnętrzną UE. Skuteczność kontroli na wschodnim odcinku granicy państwowej zostanie poprawiona w wyniku przyjęcia do służby w SG nowych funkcjonariuszy. W latach 2003-2006 planowane jest zatrudnienie 5300 osób (1325 w każdym roku), z których 80% zostanie skierowanych na zewnętrzną granicę UE. Uprzejmie informuję, iż komendanci oddziałów, strażnic i granicznych placówek kontrolnych SG przywiązują dużą uwagę do zapewnienia swoim funkcjonariuszom odpowiednich warunków służby i życia rodzinnego. Należy również zaznaczyć, iż w sprawach dotyczących zatrudnienia współmałżonków funkcjonariuszy SG oraz podejmowania lub kontynuowania nauki przez ich dzieci utrzymywane są bieżące kontakty z organami samorządu terytorialnego, które w zakresie swoich możliwości pomagają rozwiązywać istniejące problemy. Udzielenie informacji na temat obsady placówek Służby Celnej pozostaje poza zakresem kompetencji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Właściwy do przekazania wyjaśnień w tym zakresie jest Minister Finansów, któremu została przesłana interpelacja identycznej treści. Z wyrazami szacunku Podsekretarz stanu Tadeusz Matusiak Warszawa, dnia 23 grudnia 2003 r.