Odpowiedź na interpelację w sprawie kwalifikowania podatku od towarów i usług do kosztów refundowanych ze środków programu SAPARD
Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację z dnia 12 października 2004 roku uprzejmie informuję, iż Minister Finansów dnia 29 lipca br. skierował do Prezesa ARiMR pismo, zawierające wykładnię w zakresie kwalifikowania podatku od towarów i usług do kosztów refundowanych z Programu SAPARD. Wykładnia została opracowana na podstawie przepisów Wieloletniej Umowy Finansowej SAPARD oraz stanowiska Dyrekcji Generalnej do Spraw Rolnictwa Komisji Europejskiej z dnia 1 lipca 2004 r. Zgodnie z postanowieniami Wieloletniej Umowy Finansowej SAPARD (zawartej w dniu 25 stycznia 2001 r. w Brukseli pomiędzy Komisją Wspólnot Europejskich a Rządem Rzeczypospolitej, opublikowanej w Monitorze Polskim z 2001 r. Nr 30, poz. 502, ze zm., bez kategorycznej i wyraźnej decyzji Komisji nie będą kwalifikowały się do współfinansowania przez Wspólnotę w ramach Programu SAPARD podatki, cła i opłaty importowe, które mogą być odzyskiwane [są ˝odzyskiwalne˝, ang. ˝recoverable˝], refundowane lub kompensowane w jakikolwiek inny sposób. W oparciu o wyjaśnienia Dyrekcji Generalnej do Spraw Rolnictwa Komisji Europejskiej z dnia 1 lipca 2004 r. interpretacja pojęcia ˝odzyskiwalności˝, która byłaby pomocna w tej sprawie, zawarta jest w Zasadzie nr 7 z załącznika do rozporządzenia Komisji nr 1685/2000 (Dz.U. L 193), ostatnio zmienionego rozporządzeniem Komisji nr 448/2004 z 10 marca 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady 1260/1999 (o którym z kolei jest mowa w podstawowym rozporządzeniu dotyczącym Programu SAPARD 1268/1999). Zasada ta mówi, że: ˝Podatek VAT nie jest kosztem kwalifikowanym z wyjątkiem przypadków, gdy jest on faktycznie i ostatecznie poniesiony przez końcowego beneficjenta lub indywidualnego odbiorcę w ramach programu pomocy zgodnie z art. 87 Traktatu oraz w przypadku pomocy finansowanej przez instytucję wyznaczoną przez Państwo Członkowskie. VAT, który podlega zwrotowi [który jest ˝odzyskiwalny˝], przy zastosowaniu jakichkolwiek środków, nie może być uznany za wydatek kwalifikowany, nawet jeżeli końcowy beneficjent lub indywidualny odbiorca faktycznie go nie odzyska. Publiczny lub prywatny status końcowego benficjenta lub końcowego odbiorcy nie jest brany pod uwagę przy ustalaniu, czy VAT jest wydatkiem kwalifikowanym w zastosowaniu postanowień niniejszej zasady.˝ Ponadto, zgodnie z wyjaśnieniami Komisji Europejskiej, to do polskich władz należy analizowanie, czy VAT jest lub nie jest odzyskiwalny, w jakikolwiek sposób w każdej indywidualnej sytuacji, biorąc pod uwagę między innymi istotny ˝dorobek wspólnotowy˝. Polskie władze podatkowe powinny określić w każdym poszczególnym przypadku, czy beneficjenci mogą odzyskać kwoty VAT w systemie VAT lub nawet poza tym systemem. Natomiast kwestia uznania tego, czy odzyskiwalny podatek VAT można zaliczyć do kosztów kwalifikowanych, leży poza zakresem działania władz polskich - z wyżej cytowanych przepisów, obowiązujących w Polsce bezpośrednio, wynika wprost, że odzyskiwalny podatek VAT nie może stanowić kosztu kwalifikowanego. Zgodnie z ww. wykładnią, VAT, który jest możliwy do odzyskania - w jakiejkolwiek formie: w systemie VAT czy nawet poza tym systemem - nie może stanowić kosztu kwalifikowanego objętego refundacją z Programu SAPARD. Nie oznacza to jednak, że brak możliwości refundacji VAT ze środków Programu SAPARD dotyczy wszystkich beneficjentów. W świetle wyżej wyrażonej zasady, jeśli beneficjenci nie mają możliwości dokonania odliczenia bądź zwrotu podatku od towarów i usług oraz nie mają możliwości zaliczenia nieodliczonego VAT-u do kosztów uzyskania przychodów, to podatek ten może stanowić koszt kwalifikowany. Wobec przytoczonych wyżej zasad można wyodrębnić dwie grupy beneficjentów: - którzy mają możliwość odliczenia podatku VAT - dla nich podatek VAT nie może stanowić kosztu kwalifikowanego, ale za to mogą dokonać odliczenia czy zwrotu tego podatku na zasadach ogólnych bądź na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970, ze zm.), - którzy nie mają możliwości odliczenia podatku VAT - dla nich podatek VAT może stanowić koszt kwalifikowany. W obu przypadkach beneficjenci Programu SAPARD uzyskują więc rekompensatę naliczonego podatku VAT - bądź z budżetu państwa, bądź ze środków Programu SAPARD. Odpowiadając na postawione przez Pana Posła pytanie, należy stwierdzić, że: 1. Wykładnia Ministra Finansów z 29 lipca 2004 r. usystematyzowała i ujednoliciła podejście do kwestii kwalifikowalności podatku VAT do kosztów refundowanych z Programu SAPARD. Wyżej wykazano, w jakich sytuacjach podatek od towarów i usług może stanowić koszty kwalifikowane, inne stanowisko (w świetle którego VAT uznany byłby w każdym przypadku za koszt kwalifikowany) stałoby w sprzeczności z przepisami prawa bezpośrednio w Polsce obowiązującego. 2. Jeżeli beneficjenci mają prawo do odzyskania VAT-u w systemie VAT - odzyskują podatek, odliczając go w deklaracji podatkowej. Jeżeli beneficjenci nie mogą odzyskać VAT-u w systemie VAT i poza tym systemem - mogą kwalifikować VAT do kosztów refundowanych z Programu SAPARD. 3. Odzyskane kwoty podatku VAT, zgodnie z zapewnieniem Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, będą wykorzystane na realizację dodatkowych inwestycji w ramach Programu SAPARD. 4. Pragnę podkreślić, że Ministerstwo Finansów nigdy nie wyrażało stanowiska, że istnieje konieczność zawierania aneksów do umów dla wszystkich beneficjentów Programu SAPARD. Aneksy mogą być zawierane tylko w tych przypadkach, w których beneficjenci mają prawne możliwości odzyskania podatku VAT z budżetu państwa, a więc beneficjenci w tych przypadkach nie będą ponosili jakichkolwiek skutków finansowych - podatek VAT zostanie odliczony bądź zwrócony na podstawie rozliczenia podatkowego dokonanego przed urzędem skarbowym. Z wyrazami szacunku Sekretarz stanu Stanisław Stec Warszawa, dnia 27 października 2004 r.