Odpowiedź na interpelację w sprawie zapewnienia równorzędnego traktowania producentów ryb słodkowodnych w sektorze rolnictwa
Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację Pana Posła Wiesława Wody, przesłaną przy piśmie z dnia 31 stycznia br. l.dz. SPS-0202-9227/05, w sprawie nierównego traktowania hodowców ryb po przystąpieniu Polski do struktur Unii Europejskiej, poniżej przedkładam następujące wyjaśnienia: 1) W Unii Europejskiej rybołówstwo i hodowla ryb traktowane są jako odrębne, niepowiązane z rolnictwem, działy gospodarki. Znajduje to odzwierciedlenie w organizacji Komisji Europejskiej (DG Rolnictwo i DG Rybactwo) oraz w sposobach i warunkach realizacji polityki wspólnotowej (Wspólna Polityka Rolna, Wspólna Polityka Rybacka). Z tego względu rozwiązania prawne dotyczące hodowców ryb nie mogą wykraczać poza ustalenia wyznaczone przepisami Traktatu o przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej oraz przepisy wspólnotowe. Zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 r. w sprawie definicji stosowanych w badaniach struktury gospodarstw rolnych do gruntów rolnych objętych płatnościami nie zalicza się gruntów pod stawami, gruntów rolnych zabudowanych oraz gruntów pod rowami. Polskie przepisy tworzą wyjątek w systematyce katastralnej gruntów rolnych, uznając, że stawy rybne zalicza się do użytków rolnych, co nie może jednak powodować zmiany zasad udzielania pomocy finansowej ze środków unijnych dla rybactwa. Na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, z późn. zm.) posiadaczowi gospodarstwa rolnego przysługują płatności bezpośrednie do będących w jego posiadaniu gruntów rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów środowiska. Grunty, które odpowiadają wyżej wymienionym wymogom, zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie określenia minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65, poz. 600). Zgodnie z przepisami unijnymi katalog gruntów rolnych objętych płatnościami bezpośrednimi w przyjętym i obowiązującym w 2004 r. systemie (w tzw. Jednolitej Płatności Obszarowej - ang. SAPS) nie zawiera gruntów, na których urządzone zostały stawy rybne. W zakresie dopłat do oprocentowania kredytów obrotowych na cele rolnicze, zgodnie z załącznikiem IV do Aktu Przystąpienia, systemy pomocy i pomoc indywidualna przyznawana jest w odniesieniu do działalności związanej z produkcją, przetwarzaniem lub wprowadzaniem na rynek produktów wymienionych w załączniku I do Traktatu WE, z wyjątkiem produktów rybołówstwa i produktów pochodnych. W związku z tym od dnia 1 maja 2004 r. hodowcy ryb nie mogą korzystać z pomocy państwa dostępnej przed przystąpieniem do UE, m.in. w formie dopłat do paliwa i do oprocentowania kredytów obrotowych na zakup rzeczowych środków do produkcji rolnej. W związku z powyższym nie można uważać, że rząd nierówno traktuje rolników i rybaków. Jednocześnie pragnę poinformować Pana Marszałka, że problematyka rybactwa w Unii Europejskiej jest postrzegana głównie przez pryzmat rybołówstwa morskiego. W dniu 28 stycznia 2005 r. w Stałym Przedstawicielstwie RP przy UE w Brukseli, na wniosek strony polskiej, odbyło się spotkanie nieformalnej grupy ˝przyjaciół rybactwa śródlądowego˝ w kontekście prac nad propozycją rozporządzenia Rady UE nt. Europejskiego Funduszu Rybackiego (EFR). Na spotkaniu tym wszyscy uczestnicy zgodzili się z potrzebą podjęcia inicjatywy rozszerzenia działań EFR o rybactwo śródlądowe oraz skoncentrowania się na trzech obszarach: - odpowiednim sformułowaniu definicji rybactwa śródlądowego i obszarów nadbrzeżnych, - zwiększeniu znaczenia zasady subsydiarności przy jednoczesnym zachowaniu sposobu koncentracji środków w najbardziej potrzebujących obszarach, - identyfikacji zbyt restrykcyjnych kryteriów szczegółowych i uzgodnieniu sposobu ich zmiany umożliwiającej skierowanie wsparcia do obszarów śródlądowych. Ponadto poparto wniosek Polski w zakresie objęcia hodowców ryb rekompensatami za straty wynikłe z czasowego zawieszenia działalności z powodu rozprzestrzeniania się chorób ryb. Poparto też wniosek Polski w zakresie subsydiowania zarybiania wód, głównie gatunkami ryb wędrownych. Kolejne spotkanie nad dokumentem ustalającym wspólne stanowisko uczestników (z 12 państw) zainteresowanych problematyką rybactwa śródlądowego odbędzie się w okresie bezpośrednio poprzedzającym RMUE 26 kwietnia br., podczas której odbędzie się debata polityczna nt. EFR. 2) Po przystąpieniu Polski do struktur Unii Europejskiej i przyjęciu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 213, poz. 2163) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie w sprawie warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego ˝Rybołówstwo i przetwórstwo ryb 2004-2006˝. W ramach tego Programu przewidziano środki pomocowe na realizację projektu w zakresie chowu i hodowli ryb w kwocie 16.389.179 Ą. Pomocy finansowej na realizację tego projektu można udzielić na inwestycje związane ze zwiększeniem zdolności produkcyjnych w chowie i hodowli ryb oraz na modernizację istniejącego obiektu chowu i hodowli ryb, w tym budowę i wyposażenie techniczne nowego obiektu, odbudowę, rozbudowę lub przebudowę istniejącego obiektu, adaptację, remont, wymianę lub wyposażenie istniejącego obiektu w urządzenia techniczne oraz zakup materiału obsadowego na potrzeby pierwszego cyklu chowu lub hodowli ryb w danym obiekcie. Pomoc finansowa na realizację projektu w zakresie chowu i hodowli ryb może być udzielona inwestorowi w wysokości 40% kosztów kwalifikowanych projektu. Z pomocy mogą skorzystać właściciele obiektów, posiadacze samoistni lub zależni gruntu, na którym planowana jest realizacja projektu. W związku z powyższym można oczekiwać, że problemy rybactwa śródlądowego będą rozwiązywane stopniowo w ramach Wspólnej Polityki Rybackiej zgodnie z oczekiwaniami hodowców ryb. Z wyrazami szacunku Sekretarz stanu Józef Jerzy Pilarczyk Warszawa, dnia 21 lutego 2005 r.