Odpowiedź na interpelację w sprawie działań podejmowanych przez Ministerstwo Finansów zapobiegających nielegalnemu przeklasyfikowywaniu towarów naftowych, które skutkuje uszczupleniem należnego podatku akcyzowego
Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do pisma Pana Marszałka z dnia 2 lutego 2006 r., znak: SPS-023-901/06, przy którym nadesłano interpelację Pana Posła Stanisława Pięty w sprawie działań podejmowanych przez Ministerstwo Finansów, zapobiegających nielegalnemu przeklasyfikowaniu towarów naftowych, skutkującemu m.in. uszczupleniem należnego podatku akcyzowego, uprzejmie wyjaśniam, co następuje. Prowadzony od szeregu lat monitoring rynku paliwami płynnymi ujawnił podnoszony przez Pana Posła proceder nielegalnego przeklasyfikowania wyrobów naftowych, polegający głównie na wykorzystywaniu olejów i gazów płynnych, przeznaczonych na cele opałowe, niezgodnie z ich przeznaczeniem, tj. do napędu pojazdów samochodowych. W zakresie przeciwdziałania nieprawidłowościom w obrocie olejami przeznaczonymi na cele opałowe resort finansów podjął szereg działań. Należą do nich m.in.: - wprowadzenie obowiązku barwienia na czerwono i znakowania nieusuwalnym znacznikiem (markerem) olejów przeznaczonych na cele opałowe, - objęcie szczególnym nadzorem podatkowym olejów przeznaczonych na cele opałowe w zakresie zawartości w nich nieusuwalnego znacznika oraz czerwonego barwnika, - wprowadzenie przepisu określającego minimalną zawartość barwnika i znacznika (markera) w olejach przeznaczonych na cele opałowe, - wprowadzenie obowiązku składania oświadczeń o przeznaczeniu nabywanych olejów na cele opałowe, - opodatkowanie wyższą stawką podatku akcyzowego olejów przeznaczonych na cele opałowe, wykorzystywanych niezgodnie z ich przeznaczeniem, tj. do napędu pojazdów samochodowych, - wprowadzenie prawa kontrolowania przez policję zawartości baków pojazdów samochodowych, a w przypadku stwierdzenia wykorzystania oleju opałowego jako napędowego nałożenie na kierującego pojazdem mandatu oraz skierowanie sprawy do właściwego urzędu celnego w celu wymiaru podatku akcyzowego, - wprowadzenie obowiązku poboru i badania przez służby celne próbek każdej partii olejów opałowych i napędowych, przeznaczonych do celów opałowych, wwożonych do Polski. Proceder fałszowania paliw na skutek wprowadzenia szeregu regulacji, w tym m.in. wymienionych powyżej, został ograniczony. Jednakże, niestety, tego rodzaju praktyki są nadal stosowane, bowiem sprzyjają im występujące duże różnice w stawkach podatkowych stosowanych na poszczególne paliwa płynne w zależności od ich przeznaczenia. W celu zatem zdecydowanego ograniczenia szarej strefy na rynku oleju opałowego i gazu płynnego, wpływając w ten sposób na poprawę sytuacji budżetu państwa, Minister Finansów wydał rozporządzenie z dnia 30 maja 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 96, poz. 814, Nr 103, poz. 866), którym wprowadził m.in. regulację zrównania stawki akcyzy na olej opałowy i napędowy, przeznaczonych na cele opałowe, do poziomu stawki jak dla oleju napędowego i opodatkowania akcyzą gazu płynnego na cele opałowe. Pomimo przygotowania programu osłonowego, mającego zminimalizować negatywne skutki finansowe związane ze wzrostem kosztów ogrzewania tymi nośnikami energetycznymi, działania resortu finansów dotyczące zrównania stawki akcyzy na olej opałowy i napędowy, przeznaczonych na cele opałowe, do poziomu stawki jak dla oleju napędowego i na gaz płynny do celów opałowych do poziomu stawki jak dla gazu płynnego stosowanego do napędu pojazdów samochodowych nie znalazły zrozumienia. A zatem na skutek niesłabnącej krytyki społecznej, jak i biorąc pod uwagę opinię Sejmowej Komisji Finansów Publicznych, Minister Finansów wycofał się z decyzji wprowadzenia nowych stawek akcyzy na wymienione powyżej nośniki energetyczne, w konsekwencji czego przedmiotowe rozporządzenie z dnia 30 maja 2005 r. nie weszło w życie. Niewprowadzenie wyżej wymienionych rozwiązań powoduje konieczność przeciwdziałania patologicznym zjawiskom wykorzystywania oleju opałowego i gazu płynnego niezgodnie z przeznaczeniem, tj. do napędu, wyłącznie w drodze intensyfikacji działań kontrolnych w zakresie obrotu paliwami silnikowymi. Większość działań kontrolnych, tj. działań podejmowanych w trybie kontroli podatkowej, kontroli celnej i szczególnego nadzoru podatkowego, została skoncentrowana w Służbie Celnej. Powierzenie Służbie Celnej zadań z zakresu podatku akcyzowego jest konsekwencją dążenia do uszczelnienia systemu monitoringu obrotu i kontroli wyrobów akcyzowych oraz poboru podatku akcyzowego. W przypadku wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, do których zaliczamy również szeroko pojęte paliwa, system kontroli obejmuje produkcję, przemieszczanie i wykorzystanie tych wyrobów. I tak, produkcja i przemieszczanie towarów akcyzowych zharmonizowanych nadzorowane są przez Służbę Celną, łącznie z wykorzystaniem czynności kontrolnych wykonywanych w trybie szczególnego nadzoru podatkowego, obrót z krajami trzecimi wyrobami akcyzowymi nadzorowany jest w trybie kontroli celnej, wykorzystanie wyrobów akcyzowych - w trybie kontroli podatkowej i kontroli celnej. A zatem Służba Celna do kontroli paliw wykorzystuje większość z nadanych jej uprawnień kontrolnych. Podkreślić należy, iż w wyniku wzmożonych działań kontrolnych przeprowadzonych w półroczu 2005 r. Służba Celna przeprowadziła 451 kontroli w trybie kontroli podatkowej, których przedmiotem były wyroby akcyzowe w postaci paliwa. Liczba 451 kontroli stanowi 53% liczby wszystkich kontroli podatku akcyzowego zrealizowanych w I półroczu br., a w co drugiej kontroli stwierdzono nieprawidłowości. Oszacowane uszczuplenia Skarbu Państwa z tytułu podatku akcyzowego, w wyniku kontroli podatku akcyzowego przeprowadzonych przez urzędy celne w zakresie paliw, wyniosły 62.430.706 zł. Jednocześnie Służba Celna prowadziła kontrole w ramach wykonywania szczególnego nadzoru podatkowego. W 2005 r. urzędy celne kontynuowały kontrole w zakresie zawartości nieusuwalnego znacznika Solvent Yellow 124 oraz czerwonego barwnika Solvent Red 164 lub Solvent Red 19 w olejach napędowym i opałowym. W związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 maja 2005 r. w sprawie znakowania i barwienia paliw silnikowych oraz olejów opałowych dla celów kontroli obrotu (Dz. U. Nr 96, poz. 815) kontrolą objęto także oleje napędowe do celów żeglugi (włączając rejsy rybackie) w zakresie zawartości nieusuwalnego znacznika Solvent Yellow 124 oraz niebieskiego barwnika Solvent Blue 35. Pracownicy szczególnego nadzoru podatkowego, którzy zgodnie z właściwością wykonywali ww. kontrole, prowadzili je w jednostkach obrotu detalicznego (stacje paliw), hurtowego oraz u producentów. W 2005 r. w przeprowadzonych kontrolach oleju napędowego, oleju opałowego oraz oleju napędowego do celów żeglugi ujawniono łącznie 37 nieprawidłowości, w tym 25 nieprawidłowości polegających na stwierdzeniu obecności nieusuwalnego znacznika w 219.070 litrach oleju napędowego, 9 nieprawidłowości w zakresie nieodpowiedniej zawartości nieusuwalnego znacznika w 112.411 litrach oleju opałowego oraz 3 nieprawidłowości w zakresie nieodpowiedniej zawartości nieusuwalnego znacznika w oleju do celów żeglugi w 40.383 litrach tego oleju. Pragnę podkreślić, iż w wyniku stwierdzonych nieprawidłowości wszczęto 84 kontrole podatkowe. Wielkość uszczuplenia w podatku akcyzowym, ustalona w wyniku ukończonych kontroli, wyniosła 714.140 zł. Niezależnie od powyższego, w wyniku działań kontrolnych prowadzonych w okresie od 30 czerwca 2005 r. do 10 października 2005 r. przez organy celne, w trybie kontroli celnej ujawniono nielegalny obrót paliwami. W wyniku działań kontrolnych: 1) zabezpieczono 27 autocystern, z 606.130 litrami paliwa oraz 20.949 litrami gazu LPG, 2) zabezpieczono 324.840 litrów paliwa w wyniku ujawnionych nielegalnych rozlewni paliw, 3) zabezpieczono 194.256 litrów gazu w wyniku ujawnionych nielegalnych przepompowni gazu z butli, 4) ujawniono sprzedaż oleju opałowego na podstawie fałszywych oświadczeń lub bez oświadczeń w ilości 5.146.288 litrów. Mając na uwadze powyższe, resort finansów jest zdania, iż poprzez intensyfikację działań kontrolnych dokonywanych na każdym szczeblu obrotu w dużym stopniu zostaną ograniczone zjawiska patologii w zakresie obrotu paliwami płynnymi. Podsekretarz stanu Mirosław Barszcz Warszawa, dnia 17 lutego 2006 r.