Odpowiedź na interpelację w sprawie stanu bezpieczeństwa pasażerów pociągów i przebywających na dworcach PKP
Szanowny Panie Marszałku! Nawiązując do pisma z dnia 11 marca 2006 r. (sygn. SPS-023-1560/06) przekazującego interpelację Posła na Sejm RP Pana Krzysztofa Szygi w sprawie stanu bezpieczeństwa pasażerów pociągów i przebywających na dworcach PKP, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Zgodnie z wytycznymi Komendanta Głównego Policji z dnia 20 czerwca 2001 r. zawartymi w ˝Planie współdziałania Komend Wojewódzkich Policji w prewencyjno-operacyjnym zabezpieczeniu pociągów w komunikacji krajowej i międzynarodowej, w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa podróżnych˝, prowadzone są działania prewencyjne i operacyjne na głównych szlakach kolejowych PKP przebiegających przez teren kraju. W dniu 6 lipca 2004 r. pomiędzy Komendantem Głównym Policji, Komendantem Głównym Straży Granicznej i Komendantem Głównym Żandarmerii Wojskowej a Spółką Polskie Koleje Państwowe S.A. zostało zawarte ˝Porozumienie w zakresie strategii zmierzającej do poprawy stanu bezpieczeństwa na obszarach kolejowych˝. Jednostki Policji realizują zadania wynikające z ww. porozumienia, zmierzające do poprawy stanu bezpieczeństwa na obszarach kolejowych. W ramach prowadzonych działań poszczególne KWP/KSP realizują następujące przedsięwzięcia: - organizacja patroli operacyjno-prewencyjnych w wytypowanych, najbardziej zagrożonych przestępczością pociągach pasażerskich oraz na dworcach kolejowych i w ich bezpośrednim sąsiedztwie, - organizacja wspólnych patroli ze Strażą Ochrony Kolei, Strażą Graniczną i Żandarmerią Wojskową, - zabezpieczanie przejazdu pociągami uczestników imprez masowych i poborowych do jednostek wojskowych oraz żołnierzy zwalnianych do rezerwy, - kierowanie patroli operacyjno-prewencyjnych w miejsca zagrożone przestępczością w celu eliminowania przypadków kradzieży infrastruktury kolejowej, - analizowanie stanu zagrożenia przestępczością pozwalające na modyfikowanie przedsięwzięć w ramach opracowywanych planów działań, - organizowanie przedsięwzięć o charakterze profilaktyczno-zapobiegawczym, ukierunkowanych na rodzaj zagrożeń występujących na obszarach kolejowych, - koordynacja działań ościennych KWP w zabezpieczeniu pociągów relacji krajowych i międzynarodowych. Na terenie województw, w myśl postanowień Porozumienia, działalność prowadzą Wojewódzkie (Stołeczne) Zespoły ds. Bezpieczeństwa na obszarach kolejowych, którymi kierują przedstawiciele Komendantów Wojewódzkich (Stołecznego) Policji. Prace prowadzi również Centralny Zespół ds. Bezpieczeństwa na obszarach kolejowych, kierowany przez przedstawiciela Komendanta Głównego Policji, w skład którego wchodzą także reprezentanci stron Porozumienia szczebla centralnego. Z przeprowadzonej analizy zdarzeń wynika, że w 2005 r. na obszarach kolejowych stwierdzono o 2 031 czyny przestępcze mniej niż w roku 2004, co w ujęciu procentowym daje spadek o 8,61%. Procentowy wskaźnik wykrywalności wszystkich przestępstw stwierdzonych na obszarach kolejowych w 2005 r. wyniósł o 5,5% więcej niż w roku 2004. Łączna suma strat, w związku ze stwierdzonymi przestępstwami była niższa o 25.618.627 PLN niż w roku 2004, natomiast wartość mienia odzyskanego była wyższa o 84.716 PLN. Ponadto, biorąc pod uwagę miejsce dokonania przestępstwa, liczba przestępstw stwierdzonych na obszarze kolejowym spadła o 1 107. Szczególną uwagę należy zwrócić na widoczną poprawę stanu bezpieczeństwa związanego z ruchem pociągów towarowych na terenie woj. śląskiego. Liczba przestępstw stwierdzonych w 2005 r. wyniosła o 21,7% mniej w porównaniu do danych za rok 2004. Wskaźnik wykrywalności również wzrósł o 5,2%. Poprawa bezpieczeństwa w przedmiotowym obszarze jest efektem nasilenia wspólnych działań Policji i Straży Ochrony Kolei, która deleguje do pełnienia służby na terenie garnizonu śląskiego funkcjonariuszy z terenu całego kraju, wzmacniając miejscowe jednostki. Jednocześnie uprzejmie informuję, że w ubiegłym roku Policja podejmowała szereg działań o charakterze profilaktyczno-zapobiegawczym, ukierunkowanych na organizowanie i udział w szkoleniu pracowników Spółek Grupy PKP, w tym funkcjonariuszy Straży Ochrony Kolei i pracowników drużyn konduktorskich. Szkolenia obejmowały tematykę związaną z identyfikacją zagrożeń (w tym terroryzm), sposobem reagowania, przekazywaniem informacji o zagrożeniach i zdarzeniach, zachowaniem się w stosunku do napastnika oraz osób zakłócających spokój, zachowaniem się w stosunku do podróżnego, któremu zagraża niebezpieczeństwo oraz w stosunku do podróżnego pokrzywdzonego. Komendy Wojewódzkie (Stołeczna) Policji, na podstawie dokonanych analiz stanu bezpieczeństwa, kierowały i obecnie kierują patrole umundurowane i nieumundurowane na najbardziej zagrożone linie kolejowe, w tym do pociągów dalekobieżnych i międzynarodowych, mając na celu efektywne wykorzystanie sił i środków. Należy również wskazać, że w celu zapewnienia bezpieczeństwa podróżnym na trasach najbardziej zagrożonych przestępczością, prowadzone są działania w formie tzw. patroli rajdujących. W skład tych patroli wchodzą policjanci służby prewencyjnej jak i kryminalnej, a także funkcjonariusze Straży Ochrony Kolei i Żandarmerii Wojskowej. Nasilenie przedmiotowych działań występuje szczególnie w okresie: - wzmożonego ruchu w czasie letnich (zimowych) wyjazdów turystycznych; - przejazdów na imprezy masowe, w tym mecze, koncerty grup młodzieżowych; - poboru i przejścia do rezerwy żołnierzy zasadniczej służby wojskowej; - przejazdów pasażerskich w czasie weekendów; - zabezpieczenia przejazdów pociągów międzynarodowych. Nawiązując do pytań Pana Posła uprzejmie informuję, że spółki Grupy PKP S.A., inspirowane do działań przez Policję, podejmują przedsięwzięcia sprzyjające poprawie bezpieczeństwa podróżnych. Działania te polegają m.in. na instalowaniu przez przewoźników kolejowych, w części wagonów pasażerskich, systemu monitoringu wizyjnego. Podobne działania są podejmowane na terenie najbardziej zagrożonych dworców i stacji kolejowych. Dla zapewnienia bezpieczeństwa w najbardziej zagrożonych pociągach i na terenie dworców kierowane są tam patrole Policji i Straży Ochrony Kolei. Do tego rodzaju działań włączani są również żołnierze Żandarmerii Wojskowej. W rejonie nadgranicznym działania w pociągach i na dworcach podejmowane są także przez funkcjonariuszy Straży Granicznej. Jednocześnie należy wskazać, że pierwszy kontakt z podróżnym pokrzywdzonym w wyniku przestępstwa lub innego zdarzenia zaistniałego w pociągu pasażerskim, z reguły nawiązuje jego obsługa, tj. kierownik pociągu lub konduktor. Osoby te zobowiązane są do udzielenia takiemu podróżnemu pomocy. Pomoc ta sprowadza się głównie do udzielenia pokrzywdzonemu, w razie potrzeby, pomocy przedlekarskiej oraz w dotarciu do najbliższej jednostki Policji lub posterunku Straży Ochrony Kolei. Ponadto, osobom pokrzywdzonym pomocy udziela Policja i SOK. Informuję również, że obecność osób bezdomnych na terenie dworców kolejowych oraz wynikające z tego powodu niedogodności dla podróżnych są od kilku lat przedmiotem prac służb i podmiotów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo w tych obiektach. Działania, podejmowane zarówno przez Policję jak też SOK i administratorów dworców, ukierunkowane są na ścisłą współpracę z Miejskimi/Powiatowymi Ośrodkami Pomocy Społecznej. Zmierzają one do zapewnienia osobom bezdomnym noclegu i możliwości spożycia posiłków. Istotną rolę w realizacji przedmiotowych przedsięwzięć odgrywają władze samorządowe oraz organizacje charytatywne. Warto zaznaczyć, że policjanci, którzy kierują pracami Wojewódzkich (Stołecznego) Zespołów ds. bezpieczeństwa na obszarach kolejowych, wskazują na potrzebę angażowania się samorządów terytorialnych na rzecz inicjatyw sprzyjających poprawie bezpieczeństwa. Z wyrazami szacunku Podsekretarz stanu Władysław Stasiak Warszawa, dnia 10 kwietnia 2006 r.